BILANS 20 GODINADvije decenije crnogorskog turizma: snažan rast, ali strukturni izazovi ostaju

U analizi razvoja crnogorskog turizma kroz dvije decenije nezavisnosti, autor Petar Golubović ocjenjuje da je sektor postao noseća grana ekonomije, ali i ukazuje na strukturna ograničenja koja prijete dugoročnoj održivosti.

„Turizam je tada, gotovo bez stvarne alternative, definisan kao noseća razvojna grana”, navedeno je u tekstu, sa osvrtom na period nakon 2006. godine, kada je obnovljena državnost otvorila prostor za novu strategiju razvoja.

Strategija razvoja turizma iz 2008. godine usmjerila je Crnu Goru ka pozicioniranju kao mediteranska destinacija višeg kvaliteta, sa naglaskom na održivost. U praksi je, međutim, dominirala apartmanska izgradnja, uz manji broj hotela visokih kategorija.

Kao trajna prepreka navodi se i hronični deficit radne snage, identifikovan još u strategiji ljudskih resursa iz 2007. godine. Dvije trećine prometa i danas ostvaruje se u julu i augustu, što je pokazatelj nesavladanog problema sezonalnosti.

Među infrastrukturnim uskim grlima analiza ističe kapacitet aerodroma u Podgorici i Tivtu, kao i zagušenja na Jadranskoj magistrali tokom sezone. U regionu raste konkurencija, posebno iz Albanije, koja se sve čvršće pozicionira na međunarodnom turističkom tržištu.

„Turizam nije samo servis — on je prenos identiteta. Turizam to su ljudi”, stoji u tekstu, sa upozorenjem da „vrijeme, početna prednost i prirodna ljepota nijesu trajna garancija uspjeha”.

Kao pravac diversifikacije analiza prepoznaje ruralna područja i sjever zemlje, koji bi mogli postati noseći stub novog razvojnog ciklusa, naročito ako se uspostavi balans između rasta dolazaka i očuvanja kvaliteta.