BIJELA MEĐU ALTERNATIVAMA Kotor i dalje bez roka za izmještanje kruzera ispred Veriga

Bijela i Tivat su lokacije prema kojima je misija UNESCO-a i ICOMOS-a 2025. preporučila da se usmjere kruzeri, uz hitno razmatranje zabrane njihovog prolaska iza Veriga, ali za takvu mjeru u Kotoru i dalje nema roka.

„U ovom trenutku nije moguće govoriti o konkretnim rokovima“, odgovorili su iz Opštine Kotor, uz objašnjenje da za sidrenje najvećih brodova van Veriga prvo treba naći lokaciju, riješiti njen otkup i organizovati prevoz putnika tenderima.

Komitet za svjetsku baštinu je u julu, na sjednici u Busanu, pozvao Crnu Goru da sprovede preporuke misije, a država o tome UNESCO-u treba da podnese izvještaj do 1. februara 2027.

Prema rasporedu Luke Kotor, od maja do kraja septembra najavljeno je 380 uplovljavanja, od toga 238 na sidru u zalivu, pa je od 153 dana samo deset ostalo bez najavljenog kruzera.

Najmanje tri broda istovremeno bila su najavljena tokom 19 dana u julu i po 18 dana u avgustu i septembru, a 27. avgusta četiri kruzera dovela su 8.645 putnika i 3.064 člana posade u opštinu od oko 22.000 stanovnika.

Kotor nema javno utvrđen dnevni limit brodova ni putnika, a lokalna uprava čeka novu studiju Luke Kotor o uticaju kruzing industrije. „Tek kada budemo imali takve podatke, moći ćemo da razgovaramo o tome da li su potrebne dodatne restrikcije“, kažu u Opštini.

Agencija za zaštitu životne sredine od 2021. do kraja avgusta ove godine nije sprovela nijedno ciljano mjerenje uticaja kruzera na vazduh u Kotoru. Mjerna stanica u Dobroti bilježi zbir svih izvora, pa doprinos brodova nije moguće izdvojiti.

Bruno Janković iz Udruženja ribara Kotora kaže da niko nije stupio u kontakt s ribarima kojima je veliki brod pri manevrisanju u aprilu oštetio alate, a tenderi, prema njegovim riječima, prave talase koji oštećuju ponte i suvomeđe. „Nema ništa loše u tome da se smanji kapacitet kako bi se dobilo na ekskluzivitetu ili kvalitetu“, kaže Janković.

„Luka Kotor ima interes da primi što više brodova kako bi obezbijedila sredstva za investicije i ispunila obaveze prema državi, dok građani snose posljedice saobraćajnog i ekološkog pritiska“, kaže Ljiljana Popović Moškov, bivša predsjednica Odbora direktora Luke Kotor. Luka je 2025. imala rekordnih 6,9 miliona eura prihoda, što ona pripisuje većim tarifama, a ne većem broju brodova.

Kao model za Kotor ona vidi Dubrovnik, koji je broj velikih brodova ograničio na dva dnevno, a broj putnika koji istovremeno ulaze u grad na 4.000.